بقدرى است كه اگر ده نفر دور آن دستهاى خود را باز كنند بطورى كه سرانگشتهاى آنها به هم برسد باز به تمام ساق آن احاطه نمىنمايد و صاحب « الآيات البينات » مىگويد : حال كه سال 1882 م است ( سال تأليف كتاب الآيات البينات ) 482 سال مىباشد كه جزيره مزبور كشف شده و آن درخت عظيم در وقت كشف جزيره به همين حال بوده كه حالا هست و هيچ تفاوت و تغييرى در منظر آن پيدا نشده و چون نموّ اين گونه درختها بطيىء و كند است كه از نمو درختهاى كوچك از همين نوع معلوم مىشود ، در اين صورت خدا مىداند چقدر قرون و دهور گذشته تا درخت عندم اورتاوا ، به اين عظمت و قطر رسيده و يكى از علماى نبات‌شناس در تعيين عمر اين درخت اظهار عجز كرده مىگويد : فهم و ادراك بشر از كشف اين سرّ قاصر است و نمىتواند به تقريب هم بفهمد كه عندم اورتاوا چند سال عمر كرده همين قدر معلوم و مسلّم است كه اين نهال كهنسال قرنها پيش از خلقت انسان در كار نشو و نما بوده و زندگانى درازى نموده تا به اين قد و قواره رسيده است . مؤلف « الآيات البينات » مىگويد : عجيب‌تر و غريب‌تر از اين جمله آن است كه عندم را علماى علم نبات و گياه‌شناسى از صنف درخت نمىدانند بلكه از جنس گياه مىشمارند و از نوع رستنيهاى ذنبقى يعنى به قول معروف آنها كه پياز دارد مثل سنبل و نرگس مىدانند . در اين صورت بايد در عندم اورتاوا ديد و از اين ذنبق ، اقلا شميم قدرت آفريننده داناى توانا را شنيد كه دل هر روئيده و درون هر پياز زنبق ، خزائه اسرار حكمتهاى محقق او است « 1 » .

--> ( 1 ) - پيك ايران ، شماره 1152 .